Wie de AI-verordening in uw land handhaaft — en hoe klachten werken
Laatst bijgewerkt op 1 augustus 2026
Sinds 2 augustus 2026 zijn de transparantieregels van de AI-verordening afdwingbaar — maar wie ze handhaaft, hangt af van waar u (of uw gebruikers) zich bevinden. Elke lidstaat wijst eigen markttoezichtautoriteiten aan op grond van artikel 70 van Verordening (EU) 2024/1689, en op grond van artikel 85 kan elke natuurlijke of rechtspersoon een klacht indienen bij de relevante autoriteit als er redenen zijn om aan te nemen dat er inbreuk is gemaakt. De Commissie verwacht dat zulke klachten „een essentiële bijdrage aan effectieve handhaving” zullen zijn (pagina van de Commissie).
Hieronder de stand van zaken in de zes grootste EU-markten plus het EU-niveau, uitsluitend uit officiële bronnen. Het aanwijzingslandschap is nog in beweging: de lijst van de Commissie wordt doorlopend bijgewerkt en verschillende nationale uitvoeringswetten zijn nog in de maak.
Europese Unie (EU-niveau)
- Bevoegde autoriteit
- AI-bureau (Europese Commissie) voor AI-modellen voor algemene doeleinden; Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) voor de instellingen, organen en instanties van de EU; de Europese AI-board coördineert de nationale autoriteiten.
- Status van de aanwijzing
- Operationeel. De Commissie publiceert en actualiseert doorlopend de lijst van nationale centrale contactpunten.
- Klachten
- Klachten over AI-systemen gaan naar de nationale markttoezichtautoriteit van de betrokken lidstaat (artikel 85); vragen over GPAI-modellen vallen onder het AI-bureau.
Duitsland (DE)
- Bevoegde autoriteit
- Bundesnetzagentur (federale netwerkautoriteit) — coördineert het markttoezicht voor de hoogrisicodomeinen van bijlage III en is de bevoegde autoriteit voor AI in radioapparatuur onder bijlage I; zij beheert ook een AI Service Desk. Bestaande sectorale toezichtstructuren behouden hun bijlage I-domeinen.
- Status van de aanwijzing
- Een nationale uitvoeringswet voor de AI-verordening is nog in behandeling — Duitsland staat nog niet op de lijst van bij de Commissie aangemelde contactpunten.
- Klachten
- De Bundesnetzagentur stelt dat markttoezichtautoriteiten gevolg geven aan klachten van natuurlijke en rechtspersonen, met name consumenten; haar online contactformulier is het gepubliceerde kanaal.
Frankrijk (FR)
- Bevoegde autoriteit
- Coördinatie door DGCCRF en DGE, met sectorale autoriteiten (CNIL, Arcom en andere) in hun bestaande domeinen; ANSSI en PEReN leveren technische expertise.
- Status van de aanwijzing
- Aanwijzingsschema gepubliceerd door de regering (september 2025); het wetsvoorstel moet nog door het parlement — Frankrijk staat nog niet op de bij de Commissie aangemelde lijst.
- Klachten
- Volgens het voorgestelde schema wenden bedrijven zich grotendeels tot hun bestaande sectorale toezichthouder (bijv. de CNIL in haar domeinen, Arcom voor audiovisuele zaken); DGCCRF en DGE coördineren de autoriteiten.
Spanje (ES)
- Bevoegde autoriteit
- AESIA — Agencia Española de Supervisión de Inteligencia Artificial, onder het ministerie voor Digitale Transformatie; zij oefent de inspectie-, controle- en sanctiebevoegdheden uit waarin Verordening (EU) 2024/1689 voorziet.
- Status van de aanwijzing
- Vermeld als het centrale contactpunt van Spanje op de pagina van de Commissie; het nationale aanwijzingsbesluit wacht op definitieve vaststelling.
- Klachten
- AESIA is het contactpunt voor AI-toezichtszaken in Spanje; zij publiceert haar servicekanalen voor burgers en bedrijven op haar officiële website.
Italië (IT)
- Bevoegde autoriteit
- ACN (Agenzia per la Cybersicurezza Nazionale) — markttoezichtautoriteit en centraal contactpunt; AgID is de aanmeldende autoriteit. Banca d'Italia, CONSOB en IVASS behouden het AI-markttoezicht in de financiële sector (artikel 74, lid 6).
- Status van de aanwijzing
- Aangewezen bij nationale wet: wet nr. 132 van 23 september 2025, artikel 20, van kracht sinds 10 oktober 2025.
- Klachten
- Klachten en meldingen over AI-systemen in Italië gaan naar de ACN (of naar de sectorale financiële toezichthouders binnen hun domein).
Polen (PL)
- Bevoegde autoriteit
- KRiBSI — Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (commissie voor de ontwikkeling en veiligheid van kunstmatige intelligentie), markttoezichtautoriteit en centraal contactpunt onder artikel 70.
- Status van de aanwijzing
- Opgericht bij de wet op AI-systemen van 3 juli 2026 (Staatsblad 2026, pos. 1003, gepubliceerd op 27 juli 2026).
- Klachten
- Volgens het ministerie van Digitalisering kunnen burgers, bedrijven en instellingen klachten over AI-systemen rechtstreeks bij de KRiBSI indienen.
Nederland (NL)
- Bevoegde autoriteit
- Hybride model: de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt toezicht op verboden praktijken, de meeste hoogrisicosystemen van bijlage III en de transparantieverplichtingen (chatbots, deepfakes); de RDI fungeert als centraal contactpunt; sectorale toezichthouders (AFM, DNB, inspecties) behouden hun domeinen.
- Status van de aanwijzing
- Uitvoeringswet AI-verordening op 20 april 2026 in consultatie gebracht; de formele aanwijzing is nog niet rond — Nederland staat nog niet op de bij de Commissie aangemelde lijst.
- Klachten
- Voor transparantiezaken (artikel 50-onderwerpen zoals chatbots en deepfakes) is de AP de beoogde toezichthouder; de RDI is het beoogde centrale contactpunt.
Als een klacht u treft
Markttoezichtautoriteiten kunnen onderzoeken, op afstand monitoren, documentatie inzien, corrigerende maatregelen gelasten en boetes opleggen. Voor inbreuken op artikel 50 is het plafond 15 mln EUR of 3 % van de wereldwijde jaaromzet (artikel 99, lid 4, punt g). De praktische verdediging is gedateerd bewijs dat uw openbaarmakingen en markeringen op orde waren: doe de gratis artikel 50-check voor een gedateerd verplichtingenrapport, en bekijk de gids voor het bewijspakket of de abonnementen voor doorlopende dekking. Biedt u generatieve AI aan, dan is de gedragscode over transparantie van door AI gegenereerde inhoud de door de Commissie erkende route om naleving aan te tonen tegenover al deze autoriteiten.
Weet u niet welke verplichtingen voor u gelden?
Doe de gratis 3-minutencheck van artikel 50